Năm 2026 nền kinh tế Trung Quốc khởi động mạnh mẽ, các dự án trọng điểm sẽ tiếp tục phát huy tác dụng ổn định đầu tư

Ngày 16 tháng 3, Tổng cục Thống kê đã công bố số liệu kinh tế của tháng 1-2.

Do ảnh hưởng của hiệu quả xuất khẩu nổi bật, kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài, và việc khởi công các dự án trọng điểm của “Kế hoạch Năm năm thứ XV”, các số liệu kinh tế chính trong tháng 1-2 đã có sự cải thiện rõ rệt so với quý IV năm ngoái. Đặc biệt, trong hai tháng đầu, xuất khẩu và đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng đều đạt mức tăng trưởng hai chữ số, tạo nền tảng tốt cho việc bắt đầu thuận lợi năm 2026.

Sự cải thiện ở phía cầu dẫn dắt sự phục hồi của dữ liệu phía cung. Trong tháng 1-2, chỉ số sản xuất dịch vụ toàn quốc tăng 5,2% so với cùng kỳ năm trước, giá trị gia tăng công nghiệp trên quy mô lớn tăng 6,3% so với cùng kỳ, đều trên 5%. Một số tổ chức dự đoán, tốc độ tăng trưởng kinh tế của nước ta trong quý I có thể đạt khoảng 5%, rõ rệt cải thiện so với mức 4,5% của quý IV năm ngoái.

Ngày 16 tháng 3, Phó phát ngôn viên Tổng cục Thống kê, Tổng Giám đốc Kinh tế, Trưởng phòng Thống kê Tổng hợp Kinh tế Quốc dân, ông Fu Linghui, tại cuộc họp báo của Văn phòng Thông tin Trung ương cho biết, trong tháng 1-2, nền kinh tế của chúng ta đã có bước khởi đầu mạnh mẽ, phát triển tích cực và mới mẻ. Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng, hiện tại môi trường bên ngoài còn nhiều biến số, trong nước vẫn đối mặt với mâu thuẫn giữa cung mạnh và cầu yếu. Trong thời gian tới, cần thực hiện các chính sách vĩ mô tích cực hơn nữa, tiếp tục mở rộng nội địa, tối ưu hóa cung ứng, phát triển lực lượng sản xuất mới phù hợp với điều kiện địa phương, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững và lành mạnh.

Dữ liệu kinh tế rõ ràng vượt xa dự kiến

Dữ liệu phía cầu trong tháng 1-2 đều có xu hướng cải thiện, đặc biệt là xuất khẩu, đầu tư đã chấm dứt xu hướng giảm và trở lại tích cực, tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa tăng tốc.

Trong tháng 1-2, tổng kim ngạch nhập khẩu và xuất khẩu hàng hóa đạt 77.321 tỷ nhân dân tệ, tăng 18,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 46.178 tỷ nhân dân tệ, tăng 19,2%; nhập khẩu đạt 31.143 tỷ nhân dân tệ, tăng 17,1%. Năm 2025, xuất khẩu của nước ta thể hiện sức bền vượt trội, mặc dù chịu tác động bất lợi từ bên ngoài, cả năm vẫn đạt tốc độ tăng trưởng 6,1%; trong tháng 1-2 năm nay, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu còn tiếp tục tăng lên 19,2%.

Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Tín dụng Viễn Đông, ông Zhang Lin, trao đổi với phóng viên Báo Kinh tế Thế giới, cho biết, số liệu xuất khẩu tháng 1-2 rõ ràng vượt xa dự kiến, chủ yếu do ba nguyên nhân. Thứ nhất, do lệch kỳ nghỉ Tết và hiệu ứng cơ sở thấp. Năm 2026, kỳ nghỉ Tết rơi vào giữa hoặc cuối tháng 2, mở rộng cửa sổ sản xuất và xuất khẩu trước Tết; đồng thời, kỳ nghỉ Tết năm 2025 diễn ra vào cuối tháng 1 và đầu tháng 2, dẫn đến cơ sở dữ liệu cùng kỳ năm 2025 thấp hơn. Theo tính toán, lệch kỳ Tết đã đóng góp hơn 10 điểm phần trăm vào tốc độ tăng trưởng xuất khẩu tháng 1-2 so với cùng kỳ. Thứ hai, do nâng cấp cấu trúc ngành công nghiệp của các nước ASEAN và các quốc gia xây dựng “Con đường tơ lụa mới”, thúc đẩy xuất khẩu các mặt hàng điện tử, công nghệ cao, mạch tích hợp, ô tô, thiết bị xử lý dữ liệu tự động tăng mạnh trong những năm gần đây, tạo điều kiện mạnh mẽ cho xuất khẩu của chúng ta sang các khu vực này, đặc biệt là các mặt hàng vốn và trung gian. Thứ ba, sự phát triển rực rỡ của ngành công nghiệp AI, thúc đẩy xuất khẩu chuỗi ngành bán dẫn.

Trong tháng 1-2, đầu tư đã có sự “đình trệ và ổn định trở lại”, tăng 1,8% so với cùng kỳ, so với mức giảm 3,8% của cả năm 2024, đã phục hồi tổng thể 5,6 điểm phần trăm. Xét theo lĩnh vực, đầu tư vào hạ tầng trong tháng 1-2 tăng 11,4% so với cùng kỳ, đầu tư vào ngành chế tạo tăng 3,1%, trong khi đầu tư vào phát triển bất động sản giảm 11,1%.

Ông Fu Linghui trả lời phóng viên Báo Kinh tế Thế giới rằng, năm nay là năm bắt đầu của “Kế hoạch Năm năm thứ XV”, nhiều dự án hạ tầng trọng điểm bắt đầu khởi công xây dựng, thúc đẩy tăng trưởng đầu tư liên quan. Trong tháng 1-2, đầu tư vào hạ tầng tăng 11,4% so với cùng kỳ, nhanh hơn 10,8 điểm phần trăm so với cả năm trước, góp phần thúc đẩy tăng trưởng toàn bộ đầu tư thêm 3 điểm phần trăm. Dưới tác động của phát triển ngành công nghiệp, nhu cầu cải tạo các ngành truyền thống và phát triển các ngành mới mở rộng, thúc đẩy đầu tư vào ngành chế tạo tăng trở lại. Trong tháng 1-2, đầu tư vào ngành chế tạo tăng 3,1% so với cùng kỳ, nhanh hơn 2,5 điểm phần trăm so với cả năm ngoái.

Trong tháng 1-2, tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa tăng 2,8% so với cùng kỳ, nhanh hơn 1,1 điểm phần trăm so với quý IV năm ngoái. Cụ thể, chính sách “Hai mới” (khuyến khích tiêu dùng các mặt hàng mới và nâng cấp) phát huy rõ tác dụng, doanh thu bán lẻ các mặt hàng viễn thông có giới hạn trên đạt mức tăng 17,8% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, do chính sách giảm thuế mua xe ô tô điện mới (năm ngoái miễn toàn bộ, năm nay giảm còn một nửa), doanh thu bán lẻ ô tô có giới hạn trên trong tháng 1-2 giảm 7,3% so với cùng kỳ. Đồng thời, do kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài tới chín ngày, doanh thu bán lẻ dịch vụ trong tháng 1-2 tăng 5,6% so với cùng kỳ, nhanh hơn 0,1 điểm phần trăm so với cả năm ngoái, trong đó các dịch vụ như vận chuyển, giải trí thể thao, du lịch, tư vấn du lịch đều có sự tăng trưởng khá nhanh.

Chuyên gia phân tích vĩ mô của Chứng khoán Đông Bắc, ông Liao Bo, cho biết, số liệu tiêu dùng tháng 1-2 ổn định dần, nhu cầu tiêu dùng dịch vụ như đi lại trong mùa xuân liên tục được giải phóng, tiêu thụ ô tô tương đối bình lặng hoặc liên quan đến việc nhu cầu đã được dự trữ trước và chính sách có phần giảm nhẹ. Khi xem xét tổng thể tỷ lệ nợ của người dân, tốc độ phục hồi bảng cân đối tài sản, kỳ vọng về thu nhập và việc làm, dự đoán tiêu dùng năm nay sẽ có đặc điểm phục hồi ổn định, nhưng còn cách xa tốc độ tăng trưởng tiềm năng. Chính sách đổi cũ lấy mới đóng vai trò giữ vững tiêu dùng, nhưng vẫn cần chú ý đến tác động của điều chỉnh thị trường bất động sản đối với tiêu dùng.

Tốc độ tăng trưởng kinh tế quý I dự kiến khoảng 5%

Trong tháng 1-2, nền kinh tế đã có bước khởi đầu mạnh mẽ, tạo nền tảng cho một quý I khả quan. Báo cáo công tác của Chính phủ xác định mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm nay là từ 4,5% đến 5%, trong quá trình thực hiện sẽ cố gắng đạt kết quả tốt hơn nữa.

Sự cải thiện của cầu dẫn dắt sự phục hồi của dữ liệu phía cung. Trong tháng 1-2, giá trị gia tăng công nghiệp trên quy mô lớn tăng 6,3% so với cùng kỳ, nhanh hơn 1,3 điểm phần trăm so với quý IV năm ngoái, và tăng 0,4 điểm phần trăm so với cả năm. Trong tháng 1-2, chỉ số sản xuất dịch vụ toàn quốc tăng 5,2% so với cùng kỳ, nhanh hơn so với quý IV năm ngoái, nhưng giảm 0,3 điểm phần trăm so với cả năm.

Tổng thể, các số liệu kinh tế chính trong tháng 1-2 đều có sự cải thiện so với quý IV năm 2025, cho thấy xu hướng ổn định và phục hồi của nền kinh tế.

Chủ tịch Kinh tế trưởng của Chứng khoán Yuekai, ông Luo Zhiheng, nhận định, số liệu kinh tế tháng 1-2 vượt xa dự kiến, nhu cầu thị trường ổn định và tăng trưởng sản xuất, cung ứng nhanh hơn. Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài và chính sách đổi cũ lấy mới đã thúc đẩy doanh thu bán lẻ hàng hóa trong tháng 1-2 tăng 2,8% so với cùng kỳ, nhanh hơn quý IV năm ngoái; nguồn vốn ngân sách và tín dụng đẩy mạnh từ sớm, đầu tư vào hạ tầng tăng 11,4% so với cùng kỳ, trở thành trụ đỡ chính thúc đẩy đầu tư tài sản cố định; đầu tư vào hạ tầng AI toàn cầu tăng tốc, cộng hưởng với đa dạng hóa thị trường xuất khẩu của Trung Quốc và nâng cấp cấu trúc hàng hóa, thúc đẩy xuất khẩu tính theo USD tăng 21,8%, đạt “mở hàng” vượt dự kiến; ngoài ra, sản xuất công nghiệp và dịch vụ tăng tốc, giá cả ấm dần lên, thị trường bất động sản cũng có tín hiệu tích cực.

Ông Zhang Lin cho biết, trong hai tháng đầu năm, nền kinh tế vĩ mô đã đạt được “mở cửa theo cấu trúc”. Trong đó, giá trị gia tăng công nghiệp trên quy mô lớn tăng 6,3% so với cùng kỳ, xuất khẩu tăng 19,2% so với cùng kỳ, hai số liệu này thể hiện rõ ràng vượt xa dự kiến. Đồng thời, dưới tác động của kỳ nghỉ Tết, tiêu dùng vẫn còn yếu; đầu tư đã dừng giảm và bắt đầu ổn định trở lại, nhưng vẫn còn ảnh hưởng rõ rệt từ thị trường bất động sản. Trong bối cảnh “ổn định công nghiệp, nhu cầu bên ngoài mạnh mẽ, phục hồi tiêu dùng yếu, đầu tư tăng nhẹ”, khả năng tăng trưởng GDP quý I sẽ có xu hướng tăng nhẹ. Theo dữ liệu lịch sử, kỳ nghỉ Tết muộn thường thúc đẩy dữ liệu xuất khẩu và sản xuất tháng 1-2 mạnh hơn, nhưng số liệu tháng 3 sẽ giảm xuống tương ứng. Nhìn chung, tốc độ tăng trưởng GDP quý I có thể gần hoặc đạt mức cao nhất của mục tiêu tăng trưởng kinh tế đề ra.

Ông Liao Bo nhận định, hoạt động kinh tế quý I tiếp tục duy trì đà phát triển ổn định, việc “mở cửa thắng lợi” của nền kinh tế đáng để kỳ vọng, dự kiến tốc độ tăng trưởng quý I có thể vượt trên 5%. Nhìn về năm 2026, sức bền của nhu cầu bên ngoài sẽ tiếp tục hỗ trợ GDP của chúng ta đạt khoảng 5% trong năm bắt đầu của “Kế hoạch Năm năm thứ XV”, chính sách có khả năng tập trung hơn vào đổi mới công nghệ và tiêu dùng dịch vụ, còn sự ấm lên nhẹ nhàng của giá cả phụ thuộc nhiều vào tác dụng của chính sách chống chu kỳ nhằm mở rộng nội địa.

Ông Fu Linghui cho biết, số liệu kinh tế tháng 1-2 vượt xa dự báo của các tổ chức thị trường, phản ánh rõ nét sức sống và khả năng chống chịu mạnh mẽ của nền kinh tế Trung Quốc. Trong giai đoạn tới, thách thức trong và ngoài nước vẫn đan xen, còn nhiều yếu tố không ổn định và không chắc chắn, nhưng các điều kiện và xu hướng cơ bản hỗ trợ nền kinh tế dài hạn vẫn không thay đổi. Khi lực lượng sản xuất mới được nuôi dưỡng và mở rộng, mô hình phát triển mới được thúc đẩy nhanh chóng, chính sách vĩ mô tăng cường phát huy hiệu quả, nền kinh tế quốc dân dự kiến sẽ tiếp tục duy trì đà phát triển ổn định và tiến bộ, hướng tới sự mới mẻ và ưu việt hơn.