##สินทรัพย์ไหนจึงไม่สามารถคิดค่าเสื่อมราคาได้

ก่อนเข้าใจว่า **ค่าเสื่อมราคา อยู่หมวดไหน** ลองมาดูตรงกันข้ามก่อน สินทรัพย์บางประเภทไม่อาจนำมาคิดค่าเสื่อมราคาได้เลย เช่น ที่ดิน ของสะสม การลงทุนในหุ้นและพันธบัตร ทรัพย์สินส่วนบุคคล หรือสินทรัพย์ใดๆ ที่ใช้ไม่ถึงหนึ่งปี เหตุผลคือสินทรัพย์เหล่านี้ไม่สูญเสียมูลค่าตามเวลา บางส่วนยังอาจเพิ่มมูลค่าขึ้น

## ค่าเสื่อมราคา (Depreciation) คืออะไร และอยู่ในหมวดใด

ในทางบัญชี **ค่าเสื่อมราคา** คือการลดมูลค่าของสินทรัพย์ถาวรที่เป็นรูปธรรมตามช่วงเวลาที่กำหนด เป็นเครื่องมือทางบัญชีที่สำคัญเพราะช่วยให้บริษัทสามารถปันส่วนต้นทุนของสินทรัพย์ราคาแพงออกไปในหลายปี แทนที่จะบันทึกราคาทั้งหมดในปีที่ซื้อ

กล่าวได้ว่า **ค่าเสื่อมราคา อยู่หมวด** ต้นทุนประมาณการและค่าใช้จ่ายด้านการบัญชี ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการคำนวณ EBIT (กำไรก่อนดอกเบี้ยและภาษี)

## สินทรัพย์ใดบ้างอาจคิดค่าเสื่อมราคาได้

ตามหลักการบัญชี สินทรัพย์จะต้องมีลักษณะดังนี้:
- เป็นของบริษัท
- ใช้ได้ในการสร้างรายได้ของธุรกิจ
- มีอายุการใช้งานที่คาดเดาได้
- ใช้งานได้นานกว่าหนึ่งปี

สินทรัพย์ทั่วไปที่สามารถคิดได้ ได้แก่ ยานพาหนะ อาคาร อุปกรณ์สำนักงาน คอมพิวเตอร์ เครื่องจักร หรือแม้แต่สิ่งไม่จับต้องได้เช่น สิทธิบัตรและซอฟต์แวร์

## มูลค่าและการคำนวณค่าเสื่อมราคา

ค่าเสื่อมราคาเกี่ยวข้องกับสองแนวคิดหลัก คือ มูลค่าสินทรัพย์ลดลงตามเวลา และการกระจายต้นทุนเริ่มแรมของสินทรัพย์ออกไปในระยะเวลาการใช้งาน

ยกตัวอย่าง บริษัทซื้อรถยนต์ราคา 100,000 บาท มีอายุการใช้งานที่คาดหวังห้าปี ค่าเสื่อมราคาจะคิดที่ 20,000 บาทต่อปี ทำให้ในแต่ละช่วงบัญชี บริษัทจะบันทึกจำนวนเท่ากันอย่างต่อเนื่อง

## วิธีการคิดค่าเสื่อมราคา

### 1. วิธีเส้นตรง (Straight-line method)
เป็นวิธีที่ง่ายที่สุด ผู้ประกอบการหารมูลค่าสินทรัพย์ด้วยอายุการใช้งาน จ่ายเท่ากันทุกปี ข้อดีคือใช้งานง่าย ข้อเสียคือไม่ได้พิจารณาว่าค่าบำรุงรักษาจะเพิ่มขึ้นตามอายุสินทรัพย์

### 2. วิธีลดลงสองเท่า (Double-declining balance)
บริษัทสามารถตัดมูลค่าได้มากขึ้นในช่วงแรก และน้อยลงเมื่อเวลาผ่านไป วิธีนี้เหมาะสำหรับธุรกิจที่ต้องการกู้คืนต้นทุนอย่างเร็ว และช่วยให้ได้ประโยชน์จากการหักภาษีสูงสุดในปีแรก

### 3. วิธีลดลงถัวเฉลี่ย (Declining balance)
ค่าเสื่อมราคาคิดเป็นสองเท่าของอัตราวิธีเส้นตรง บริษัทจ่ายขจัดการจ่ายสูงกว่าในปีแรกแต่ลดลงในปีต่อๆ ไป

### 4. วิธีหน่วยการผลิต (Units of production)
คิดค่าเสื่อมราคาตามการใช้งานจริง เช่น จำนวนชั่วโมงทำงาน วิธีนี้แม่นยำเพราะสะท้อนการใช้งานจริง แต่ยากต่อการติดตาม

## ค่าตัดจำหน่าย (Amortization) คืออะไร

**ค่าตัดจำหน่าย** มีความหมายคล้ายกับค่าเสื่อมราคา แต่ใช้กับสินทรัพย์ไม่มีตัวตน เช่น ลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร ยี่ห้อสินค้า นอกจากนี้ยังหมายถึงการชำระหนี้เป็นงวดปกติที่ประกอบด้วยดอกเบี้ยและเงินต้น

กรณีตัวอย่างคือ บริษัทซื้อสิทธิบัตรเครื่องจักรมูลค่า 10,000 บาท อายุการใช้ 10 ปี ค่าตัดจำหน่ายจึงควรเป็น 1,000 บาทต่อปี

## EBIT และ EBITDA: ความสำคัญของค่าเสื่อมราคา

เมื่อคิด **ค่าเสื่อมราคา อยู่หมวด** ใดของการคำนวณกำไร จะเห็นว่าอยู่ในการหาค่า EBIT (กำไรก่อนดอกเบี้ยและภาษี)

EBIT คำนวณโดยเริ่มที่กำไรก่อนหักภาษี บวกกลับเข้าดอกเบี้ยจ่าย ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่ายถูกหักออกจากรายได้ใน EBIT

EBITDA ต่างออกไป เพราะค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่ายจะถูกบวกกลับเข้าไป ทำให้ EBITDA สะท้อนกำไรก่อนการหักค่าใช้จ่ายเหล่านี้

ความแตกต่างนี้สำคัญเมื่อเปรียบเทียบบริษัทในอุตสาหกรรมต่างๆ เพราะบริษัทที่มีสินทรัพย์ถาวรจำนวนมากจะมีค่าเสื่อมราคาสูงกว่า ซึ่งอาจเบี่ยงเบนการเปรียบเทียบกำไรที่แท้จริง

## ความแตกต่างระหว่างค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย

**ค่าเสื่อมราคา** กับ **ค่าตัดจำหน่าย** ต่างกันในด้านหลายประการ:

**ด้านสินทรัพย์:** ค่าเสื่อมราคาใช้กับสินทรัพย์ที่มีตัวตน เช่น อาคารและเครื่องจักร ค่าตัดจำหน่ายใช้กับสินทรัพย์ไม่มีตัวตน เช่น ลิขสิทธิ์และสิทธิบัตร

**ด้านวิธีการ:** ค่าเสื่อมราคาสามารถใช้วิธีเส้นตรง วิธีเร่ง หรือวิธีตามการใช้งาน ค่าตัดจำหน่ายส่วนใหญ่ใช้วิธีเส้นตรงเท่านั้น

**ด้านมูลค่า:** ค่าเสื่อมราคาพิจารณามูลค่าซาก (salvage value) ค่าตัดจำหน่ายไม่พิจารณา

## การประยุกต์ใช้ในการลงทุนและวิเคราะห์

การเข้าใจ **ค่าเสื่อมราคา อยู่หมวด** ใดของงบการเงินช่วยให้นักลงทุนสามารถวิเคราะห์ประสิทธิภาพของบริษัทได้ถูกต้องมากขึ้น ค่าเสื่อมราคาเป็นค่าใช้จ่ายไม่เกี่ยวเงินสด ดังนั้นเมื่อเปรียบเทียบกำไรสุทธิที่ลดลงเนื่องจากค่าเสื่อมราคา ควรเพิ่มค่านี้กลับเข้ามาเพื่อดูกระแสเงินสดจริงของบริษัท

การเลือกวิธีคิดค่าเสื่อมราคาที่เหมาะสมยังช่วยให้บริษัทจัดการภาษีได้ดีขึ้น เพราะวิธีเร่งจะให้การหักลดหย่อนภาษีสูงกว่าในปีแรก