Phát biểu "loa kèn" của Fed trước cuộc họp: Ba tín hiệu chính trong quyết định Fed tuần này!

Khi tình hình Trung Đông một lần nữa làm rối loạn quá trình chống lạm phát của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), các quan chức Fed chuẩn bị họp chính sách trong tuần này có thể sẽ đối mặt với một vấn đề mà vài tháng trước đây dường như ít có khả năng xảy ra: không phải là Fed sẽ hạ lãi suất khi nào nữa, mà là liệu họ có thể tiếp tục thuyết phục thị trường rằng việc giảm lãi suất là điều có thể dự đoán được hay không.

Nhà báo nổi tiếng Nick Timiraos, thường được gọi là “Thông tấn xã Fed mới”, cho biết cuộc chiến Trung Đông này có khả năng sẽ củng cố kỳ vọng của thị trường rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất. Tuy nhiên, vấn đề phức tạp hơn là các quan chức sẽ phát đi tín hiệu gì về xu hướng lãi suất trong những tháng tới.

Timiraos cho rằng, quyết định của Fed trong tuần này sẽ có ba điểm chính cần chú ý:

Thứ nhất là tuyên bố chính sách. Vào tháng 1 năm nay, một số quan chức đã cố gắng loại bỏ các từ ngữ ám chỉ lần điều chỉnh tiếp theo sẽ là giảm lãi suất, nhưng không thành công. Nếu lần này, họ thực hiện được điều chỉnh đó, đây sẽ là lần đầu tiên chính thức thừa nhận chu kỳ nới lỏng có thể đã kết thúc.

Thứ hai là dự báo theo quý (bao gồm biểu đồ điểm lãi suất), 19 quan chức tham dự sẽ lần lượt đưa ra dự đoán về xu hướng lạm phát và lãi suất trong những năm tới.

Thứ ba là cuộc họp báo sau đó, Chủ tịch Fed Jerome Powell có thể sẽ làm rõ hoặc giảm nhẹ bất kỳ tín hiệu nào từ hai điểm trên trong cuộc họp.

Timiraos chỉ ra rằng, tác động của chiến tranh Iran đối với thị trường năng lượng đang khiến công việc của Fed trở nên khó khăn hơn. Trong ngắn hạn, sự không chắc chắn phổ biến này gần như đảm bảo rằng Fed sẽ giữ nguyên chính sách, giống như cách các quan chức Fed đã đứng ngoài cuộc sau khi Trump công bố thuế quan vào mùa xuân năm ngoái — tại cuộc họp báo tháng 5 năm ngoái, Powell đã sử dụng từ “chờ xem” (wait and see) tới 11 lần.

Tuy nhiên, nhiều dự báo sẽ được công bố trong tuần này sẽ buộc các quan chức Fed phải nhìn về phía trước, và điều này khiến viễn cảnh trở nên ngày càng bất ổn hơn. Cuộc xung đột địa chính trị này mở rộng phạm vi các kết quả kinh tế có thể xảy ra, nhưng lại không rõ điều gì là khả thi nhất. Nếu xung đột được kiểm soát, giá dầu có thể giảm trở lại; nhưng nếu xung đột leo thang, giá dầu có thể tiếp tục tăng mạnh, vừa đe dọa đà tăng của lạm phát, vừa làm chậm tăng trưởng kinh tế.

Chuyên gia kinh tế trưởng của UBS tại Mỹ, Jonathan Pingle, nhận định: “Những người trước đây lo ngại về lạm phát giờ đây sẽ càng lo lắng hơn. Và những ai chú trọng hơn đến thị trường lao động — điều này có thể sẽ làm tăng thêm nỗi lo của họ chứ không làm dịu đi.”

Ác mộng “Lạm phát tạm thời 2.0”

Timiraos cho biết, đối mặt với cú sốc dầu mỏ, các ngân hàng trung ương thường khuyên “kệ nó đi” — cho rằng tác động của cú sốc này đối với tăng trưởng kinh tế và lạm phát sẽ phần nào trung hòa lẫn nhau. Tuy nhiên, lời khuyên này dựa trên giả định rằng công chúng tin rằng lạm phát cuối cùng sẽ giảm trở lại. Sau năm năm lạm phát cao hơn mục tiêu và nhiều cú sốc liên tiếp nhắc nhở người tiêu dùng về việc giá cả tăng, niềm tin đó đã không còn là điều hiển nhiên.

“Chúng ta có thực sự muốn trải qua lần nữa ‘lạm phát tạm thời 2.0’ không?” Chủ tịch Fed chi nhánh Minneapolis, Neel Kashkari, nói trong một cuộc phỏng vấn hồi đầu tháng này. Vào tháng 12 năm ngoái, ông từng dự đoán sẽ hạ lãi suất một lần trong năm nay.

Một số vấn đề nằm ở chỗ, nền kinh tế Mỹ hiện đang chịu tác động của nhiều cú sốc đồng thời, và các tác động này không thể tách rời nhau. Ngoài thuế quan và cú sốc dầu sắp xảy ra, các biện pháp giảm cung lao động do di cư cũng dẫn đến một hiện tượng: mặc dù tăng trưởng việc làm chậm lại, tỷ lệ thất nghiệp gần như không tăng.

Cựu Chủ tịch Fed Boston, Eric Rosengren, cho biết: “Không ai rõ tác động cụ thể của từng cú sốc đối với nền kinh tế, điều này khiến Fed rất khó đưa ra các quyết định quyết đoán.”

Khoảng cách dự báo điểm dot plot đến mức nào để năm nay không còn giảm lãi suất nữa?

Timiraos chỉ ra rằng, dự báo trong biểu đồ điểm lãi suất có khả năng sẽ chi phối phản ứng của thị trường tài chính đối với cuộc họp của Fed trong tuần này.

Vào tháng 12 năm ngoái, trong số 19 quan chức Fed tham dự, có 12 người dự đoán ít nhất một lần giảm lãi suất trong năm nay. Nhưng chỉ cần 3 người thay đổi quan điểm, thì dự báo trung bình trong biểu đồ điểm sẽ giảm xuống mức không có lần nào giảm. Dù các quan chức không cùng nhau lập kế hoạch dự báo như khi soạn thảo tuyên bố chính sách, kết quả này vẫn sẽ được hiểu là Fed đang gửi tín hiệu tạm dừng giảm lãi suất trong một thời gian dài hơn.

Điều đáng chú ý là, thị trường đã điều chỉnh mạnh dự đoán về lãi suất trước cuộc họp. Theo dữ liệu của Cục Dự trữ Liên bang Atlanta dựa trên giá quyền chọn, tính đến cuối tuần trước, các nhà giao dịch đã giảm khả năng ít nhất một lần giảm lãi suất trong tháng 12 xuống còn 47%, thấp hơn mức 74% trước khi chiến tranh Iran bắt đầu. Đồng thời, khả năng tăng lãi suất trước cuối năm đã tăng từ 8% lên 35%.

Timiraos cho biết, do Fed sắp bước vào kỳ chuyển đổi nhân sự, các mối quan hệ lợi ích càng trở nên quan trọng hơn: Chủ tịch Powell sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 5, khiến bất kỳ kế hoạch nào của FOMC trong tuần này đều trở thành nền tảng cho người kế nhiệm tiếp theo.

Ngoài ra, nếu các quan chức nâng dự báo lạm phát, kế hoạch giảm lãi suất dự kiến cũng sẽ trở nên khó hợp lý hơn về mặt logic, đặc biệt là đối với những người cho rằng lãi suất hiện tại đã gần mức không thúc đẩy hoặc làm chậm tăng trưởng. Đối với các quan chức dự đoán lạm phát cuối năm gần 3%, việc hạ lãi suất khi lãi suất chưa ở mức hạn chế rõ ràng là rất khó để biện minh.

Tuy nhiên, đối với những quan chức đã lo ngại về thị trường lao động — những người từng mô tả thị trường này mong manh hoặc dễ tổn thương — cuộc chiến Trung Đông này có thể sẽ làm tăng thêm lo ngại về áp lực suy thoái kinh tế. Timiraos chỉ ra rằng, trong tuần này, vẫn có thể có tới ba thành viên FOMC bỏ phiếu phản đối việc giảm lãi suất để ủng hộ chính sách hạ lãi suất. Nếu có điểm khác biệt, thì chính là cú sốc dầu mỏ đe dọa bóp nghẹt chi tiêu của gia đình và làm giảm tiêu dùng, lại càng củng cố lý do để họ giữ lại khả năng giảm lãi suất.

Cuối cùng, Timiraos viết rằng, bất kể dự báo ra sao, một thay đổi sâu sắc hơn có thể nằm ở khả năng của Fed trong việc phòng ngừa rủi ro trong tương lai. Trong phần lớn hai năm qua, khi thị trường lao động có dấu hiệu yếu đi, các quan chức đã hạ lãi suất vì họ tin rằng lạm phát sẽ theo chiều hướng giảm, đủ để mua “bảo hiểm” cho một cuộc suy thoái chưa xảy ra.

Nhưng sự cân nhắc này hiện đang đối mặt với nguy cơ thất bại.

“Ngân hàng Trung ương có xu hướng nới lỏng chính sách. Đó là xu hướng chung,” ông Vincent Reinhart, cựu cố vấn cao cấp của Fed và hiện là kinh tế trưởng tại ngân hàng đầu tư Mellon của New York, nói. “Nhưng trước khi họ thực sự tin rằng lạm phát sẽ giảm bền vững, họ sẽ không hạ lãi suất.”