เครื่องหมาย CA กับ 10 สัญลักษณ์ท้ายหุ้น ที่นักลงทุนต้องรู้จัก

เมื่อเข้าไปในแอปพลิเคชันการซื้อขายหุ้น นักลงทุนจะสังเกตเห็นสัญลักษณ์ต่าง ๆ ที่ปรากฏอยู่ด้านหลังชื่อหุ้น เช่น CA, XM, XD, XN เป็นต้น เครื่องหมาย CA นี้จริง ๆ แล้ว มีความหมายสำคัญที่ควรทำความเข้าใจก่อนจะตัดสินใจซื้อขายหุ้น เพราะว่า สัญลักษณ์เหล่านี้เป็นตัวบ่งชี้ว่าหุ้นกำลังจะเกิดเหตุการณ์สำคัญขึ้น

เครื่องหมาย CA คืออะไร: ตัวแจ้งเตือนการเคลื่อนไหวของหุ้น

CA ย่อมาจาก Corporate Action ซึ่งแปลว่า “การดำเนินการของบริษัท” บ่งบอกว่า “หุ้นตัวดังกล่าวกำลังจะมีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญภายในระยะเวลา 7 วัน” โดยการเปลี่ยนแปลงนี้อาจเป็นการแจกปันผล การจัดประชุมผู้ถือหุ้น หรือสิทธิอื่น ๆ ที่บริษัทจะให้แก่ผู้ถือหุ้น

เมื่อคุณเห็นเครื่องหมาย CA ปรากฏขึ้นที่ด้านหลังชื่อหุ้น คุณสามารถคลิกเข้าไปดูรายละเอียดได้เลย จะมีข้อมูลแสดงว่า “เหตุการณ์อะไรกำลังจะเกิดขึ้น” และ “เกิดขึ้นเมื่อไร” นอกจากนั้น ตลาดหลักทรัพย์ฯ จะแสดงสัญลักษณ์ย่อต่าง ๆ บนหุ้นเพื่อให้นักลงทุนเข้าใจอย่างชัดเจน ตัวย่อเหล่านี้สามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก:

ตระกูล X - เครื่องหมาย “ไม่ได้รับสิทธิ” ที่ต้องระวัง

สัญลักษณ์ท้ายหุ้นตระกูล X เป็นการแจ้งให้นักลงทุนทราบว่า “ถ้าซื้อหุ้นในวันนี้ คุณจะไม่ได้รับสิทธิบางอย่าง” โดยตัว X มาจากคำว่า “Excluding” ความหมายว่า “ไม่รวม” หรือ “ไม่ได้รับ”

XD (Excluding Dividend) - ไม่ได้รับเงินปันผล

เป็นตัวย่อที่พบบ่อยที่สุด หากคุณซื้อหุ้นเมื่อมีการขึ้นเครื่องหมาย XD แสดงว่าคุณจะพลาดสิทธิรับเงินปันผล (การแจกเงินกำไรให้แก่ผู้ถือหุ้น) ในรอบนี้ อย่างไรก็ตาม หากคุณถือหุ้นต่อไปจนกว่าจะมี XD อีกครั้ง คุณก็จะได้รับเงินปันผลในรอบต่อไป

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ XD:

• ซื้อช้ากี่วินาทีก็ได้ปันผลหรือเปล่า? ใช่ ถ้าคุณซื้อหุ้นในวันก่อนวันที่ขึ้น XD คุณยังได้รับปันผลตามปกติ บริษัทนั้นจ่ายปันผลให้ผู้ถือหุ้นทุกคนในอัตราเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นผู้ถือหุ้นเก่าหรือใหม่ก็ตาม

XM (Excluding Meetings) - ไม่ได้เข้าร่วมประชุมผู้ถือหุ้น

หากคุณซื้อหุ้นเมื่อมี XM ขึ้นมา คุณจะสูญเสียสิทธิในการเข้าร่วมประชุมผู้ถือหุ้น ซึ่งเป็นที่ประชุมเพื่อให้ผู้ถือหุ้นมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเรื่องสำคัญของบริษัท

XW (Excluding Warrant) - ไม่ได้รับสิทธิซื้อหุ้น Warrant

Warrant เป็นหุ้นชนิดพิเศษ (หุ้นลูก) ที่ออกโดยบริษัท สามารถแปลงเป็นหุ้นแม่ได้ตามอัตราที่กำหนด ถ้าซื้อหุ้นเมื่อขึ้น XW จะไม่ได้รับสิทธิจองซื้อ Warrant นี้

XS (Excluding Short-term Warrant) - ไม่ได้รับสิทธิ Warrant ระยะสั้น

คล้ายกับ XW แต่นี่คือ Warrant ที่มีระยะเวลาสั้น ๆ

XR (Excluding Right) - ไม่ได้รับสิทธิจองซื้อหุ้นใหม่

หากคุณซื้อหุ้นเมื่อขึ้น XR จะไม่ได้รับสิทธิจองซื้อหุ้นเพิ่มทุน ซึ่งเป็นสิทธิที่บริษัทให้แก่ผู้ถือหุ้นเดิม เพื่อให้พวกเขาสามารถซื้อหุ้นใหม่ก่อนที่จะเสนอขายให้กับประชาชนทั่วไป บริษัทมักจะออกหุ้นใหม่เหล่านี้เพื่อระดมทุนสำหรับการขยายตัว

XT (Excluding Transferable Subscription Right) - ไม่ได้รับใบสำคัญสิทธิที่โอนได้

XT หมายถึง ใบสำคัญแสดงสิทธิในการซื้อหุ้นเพิ่มทุนที่สามารถโอนสิทธิให้ผู้อื่นได้

XI (Excluding Interest) - ไม่ได้รับดอกเบี้ย

หากหุ้นนั้นมีการจ่ายดอกเบี้ย คุณจะไม่ได้รับดอกเบี้ยในรอบนี้

XP (Excluding Principal) - ไม่ได้รับเงินต้น

เมื่อบริษัทประกาศจ่ายเงินต้นคืน คุณจะไม่ได้รับเงินต้นส่วนนี้

XA (Excluding All) - ไม่ได้รับสิทธิทั้งหมด

XA เป็นตัวย่อที่บ่งบอกว่าคุณจะไม่ได้รับสิทธิใดก็ตามที่บริษัทจะประกาศออกมาในรอบนี้ คุณสามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้โดยคลิกเข้าไปดู

XE (Excluding Exercise) - ไม่ได้นำตราสารสิทธิไปแปลงหุ้น

ถ้าคุณถือตราสารสิทธิ คุณจะไม่สามารถแปลงเป็นหุ้นอ้างอิงได้ในวันนี้

XN (Excluding Capital Return) - ไม่ได้รับเงินคืนจากการลดทุน

การลดทุนเป็นกระบวนการที่บริษัทลดเงินทุนลงเพื่อปรับสมดุลฐานะทางการเงิน โดยเฉพาะบริษัทที่มีขาดทุนสะสมมาเป็นเวลานาน ถ้าซื้อหุ้นเมื่อขึ้น XN จะไม่ได้รับเงินคืนจากการลดทุนนี้

XB (Excluding Other Benefit) - ไม่ได้รับสิทธิประโยชน์อื่น ๆ

XB ใช้สำหรับหลักทรัพย์ชนิดอื่น เช่น หุ้นบุริมสิทธิ หุ้นสามัญที่จัดสรรจากการเสนอขายให้คนทั่วไป หรือหลักทรัพย์จากบริษัทในเครือ

ตระกูล T - เครื่องหมาย “ระวัง! เก็งกำไรหนัก”

เครื่องหมายท้ายหุ้นตระกูล T ปรากฏเมื่อหุ้นมีราคาพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว และมีการเก็งกำไรสูง ตลาดหลักทรัพย์ฯ จึงออกมาตรการเพื่อจำกัดการซื้อขายที่บ้าคลั่ง โดยมีระดับต่าง ๆ ดังนี้:

T1 (Trading Alert Level 1) - ระดับเตือนแรก

หุ้นตัวนี้จะต้องซื้อด้วยบัญชี Cash Balance (เงินสดจริง) เท่านั้น ห้ามใช้เงินยืมหรือใช้หลักทรัพย์ค้ำประกัน เครื่องหมายนี้จะคงอยู่ประมาณ 3 สัปดาห์

T2 (Trading Alert Level 2) - ระดับเตือนสอง

ถ้าหุ้นที่มี T1 ยังคงเข้าเกณฑ์การจำกัดหลังจากประกาศมาได้ไม่เกิน 1 เดือน จะถูกยกระดับเป็น T2 นอกจากต้องซื้อด้วย Cash Balance แล้ว คุณยังห้ามนำหุ้นตัวนี้มาเป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันได้ด้วย

T3 (Trading Alert Level 3) - ระดับเตือนสูงสุด

ถ้าหุ้นที่มี T2 ยังคงอยู่ในเกณฑ์นี้เพิ่มเติมอีก ก็จะถูกยกระดับเป็น T3 ซึ่งเป็นข้อจำกัดที่เข้มงวดที่สุด คุณต้องซื้อด้วย Cash Balance เท่านั้น ห้ามใช้เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกัน และสำคัญที่สุดคือ ห้ามหักกลบ (Settlement)

การห้ามหักกลบหมายความว่า ถ้าคุณซื้อหุ้นด้วยเงิน 10,000 บาทแล้วขายออกไป ตามปกติอำนาจการซื้อจะกลับมาให้คุณในวันเดียวกัน แต่หากเป็นหุ้น T3 อำนาจการซื้อจะคืนมาในวันพรุ่งนี้แทน ซึ่งช่วยป้องกันการซื้อขายแบบหลายรอบในวันเดียว

หมายเหตุเกี่ยวกับบัญชี Cash Balance: บัญชีนี้เหมาะสำหรับนักลงทุนมือใหม่ เพราะว่าสามารถใช้จ่ายได้เท่ากับจำนวนเงินที่มีในบัญชี ทำให้สามารถควบคุมวงเงินการลงทุนได้ดีกว่า และลดความเสี่ยงจากการใช้เงินยืมหรือการมี Margin Call

สัญลักษณ์เตือนความเสี่ยง: ให้ความระมัดระวังในการลงทุน

กลุ่มหนึ่งของเครื่องหมายท้ายหุ้น ที่ใช้เพื่อเตือนให้นักลงทุนระวัง และพิจารณาอย่างรอบคอบก่อนตัดสินใจลงทุน

H (Trading Halt) - หยุดการซื้อขายชั่วคราว 1 รอบ

หุ้นจะหยุดการซื้อขายเพียงแค่ 1 รอบการซื้อขาย (ในวันหนึ่งมี 2 รอบ คือรอบเช้าและรอบบ่าย) สาเหตุอาจมาจากข่าวออกมาแต่บริษัทยังไม่ได้แจ้งต่อตลาดหลักทรัพย์ฯ อย่างเป็นทางการ

SP (Trading Suspension) - หยุดการซื้อขายชั่วคราว หลายรอบ

ต่างจาก H ตรงที่ SP อาจหยุดการซื้อขายเกินกว่า 1 รอบ สาเหตุคล้ายกับ H เช่น มีข่าวออกมา บริษัทยังไม่ได้ประกาศเป็นทางการ หรือบริษัทล่าช้าในการส่งงบการเงิน

NP (Notice Pending) - รอการแจ้งเตือนจากบริษัท

หมายถึง บริษัทมีเรื่องราวสำคัญที่ต้องรายงานให้ตลาดหลักทรัพย์ฯ ทราบ แต่ยังไม่ได้ส่งรายงานเข้ามา เมื่อบริษัทส่งรายงานเรียบร้อยแล้ว เครื่องหมาย NP จะเปลี่ยนเป็น NR

NR (Notice Received) - ได้รับการแจ้งเตือนแล้ว

บ่งบอกว่า ตลาดหลักทรัพย์ฯ ได้รับการชี้แจงรายละเอียดจากบริษัทอย่างครบถ้วนแล้ว

NC (Non-Compliance) - ไม่ปฏิบัติตามเกณฑ์การจดทะเบียน

หุ้นจะขึ้นเครื่องหมาย NC เมื่อบริษัทกำลังเผชิญหน้ากับสถานการณ์ที่อาจนำไปสู่การเพิกถอนจากตลาด เช่น ขาดทุนอย่างมากเป็นระยะเวลายาวนาน หรือไม่ส่งงบการเงินเป็นเวลานาน บริษัทจะได้รับเวลา 1 ปีในการแก้ไขปัญหาเหล่านี้

ST (Stabilization) - รักษาเสถียรภาพราคาหุ้น

หุ้นที่ขึ้น ST บ่งบอกว่าบริษัทกำลังพยายามรักษาเสถียรภาพของราคา วิธีทั่วไปคือการทำ “Greenshoe” ซึ่งบริษัทจะออกหุ้น IPO (หุ้นที่ออกมาเป็นครั้งแรกต่อสาธารณชนเพื่อจดทะเบียนในตลาดหุ้น) เกินกว่าจำนวนที่กำหนด แล้วใช้หุ้นส่วนที่เกินนี้ประคองราคา เพื่อไม่ให้หุ้น IPO ลดลงต่ำกว่าราคาหลักในช่วง 30 วันแรก

C (Caution) - เตือนให้นักลงทุนระวัง

เมื่อหุ้นขึ้น C แสดงว่าบริษัทมีปัญหาเกี่ยวกับฐานะการเงินหรือการดำเนินการ มีความเสี่ยงสูง บริษัทจะต้องเข้าเกณฑ์ดังต่อไปนี้ถึงจะขึ้น C:

ปัญหาฐานะการเงิน:

• ส่วนของผู้ถือหุ้นน้อยกว่า 50% ของทุนชำระแล้ว
• ศาลมีคำสั่งเรื่องการฟื้นฟูกิจการหรือการล้มละลาย
• หน่วยงานกำกับออกคำสั่งให้ปรับปรุงฐานะการเงิน หรือห้ามขยายธุรกิจชั่วคราว

ปัญหาเกี่ยวกับงบการเงิน:

• ผู้สอบบัญชีไม่สามารถแสดงความคิดเห็นได้เพราะถูกจำกัดขอบเขตจากบริษัทหรือคณะกรรมการ
• ก.ล.ต. (หน่วยงานกำกับหลักทรัพย์) สั่งแก้ไขงบการเงินหรือออกคำสั่งตรวจสอบพิเศษ

ปัญหาเกี่ยวกับธุรกิจ:

• บริษัทเป็น Cash Company (บริษัทที่ขายสินทรัพย์จำเป็นในการประกอบธุรกิจไปเกือบทั้งหมด จึงเหลือเพียงเงินสดและหลักทรัพย์ระยะสั้น)

ทำไมต้องเข้าใจเครื่องหมาย CA และตัวย่อท้ายหุ้น?

การทำความเข้าใจเครื่องหมาย CA และสัญลักษณ์ท้ายหุ้นแต่ละตัวมีความสำคัญอย่างสูง เพราะว่า:

1. เครื่องหมาย CA บ่งบอกถึงสิทธิประโยชน์ของผู้ถือหุ้น - ไม่ว่าจะเป็นเงินปันผล สิทธิในการประชุม หรือหุ้นใหม่ การรู้ว่าจะได้สิทธิหรือไม่ ช่วยให้คุณตัดสินใจซื้อหุ้นได้อย่างชาญฉลาด

2. สัญลักษณ์ T ช่วยให้คุณรู้ถึงความเสี่ยง - หุ้นที่ขึ้น T มักเป็นหุ้นที่ราคาพุ่งสูงขึ้นอย่างผิดปกติและมีการเก็งกำไร การรู้เรื่องนี้ช่วยให้คุณป้องกันตัวเอง

3. สัญลักษณ์เตือน (H, SP, NC, C) เป็นสัญญาณอันตรายที่ต้องระวัง - หากคุณไม่เข้าใจสัญลักษณ์เหล่านี้ คุณอาจจะลงทุนในบริษัทที่มีปัญหาสำคัญโดยไม่รู้ตัว

เครื่องหมาย CA นั้นเป็นเพียงตัวเริ่มต้นเท่านั้น เมื่อคุณคลิกเข้าไปดู จะมีรายละเอียดเพิ่มเติมปรากฏให้เห็น โดยมักแสดงเป็นตัวย่อต่าง ๆ การทำความเข้าใจถึงความหมายของตัวย่อเหล่านี้จึงเป็นพื้นฐานที่สำคัญอย่างยิ่งสำหรับนักลงทุนทุกคน เพื่อให้สามารถลงทุนในหุ้นได้อย่างมั่นใจและเข้าใจผลกระทบต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้น